Prawa człowieka

zaczynają się od praw dzieci i młodzieży

Niniejsza publikacja jest dokumentacją trzech edycji projektu edukacyjnego dla młodzieży, który został zrealizowany w latach 2010-2012, w Międzynarodowym Domu Spotkań Młodzieży w Oświęcimiu. Projekt stanowił próbę połączenia nauczania o prawach człowieka z edukacją o narodowym socjalizmie i Holokauście.

Publikacja, skierowana m.in. do edukatorów i nauczycieli, ma zachęcić do tworzenia innowacyjnych projektów edukacyjnych w oparciu o doświadczenia z naszego projektu, o których piszą w swoich tekstach referenci, młodzież i studenci prowadzący „uczestniczącą obserwację” podczas jego trzech edycji. Sama struktura publikacji koresponduje z kolejnością czterech, realizowanych w ciągu roku z daną grupą projektową modułów i poruszanych w nich zagadnień.

Pierwszy tekst, autorstwa Roberta Szuchty i Edyty Kurek, „Holokaust oczami dziecka. Wczesne świadectwa dzieci żydowskich 1944-1948” wprowadza w treści i metodykę pracy warsztatów historycznych, otwierających projekt, podczas których uwaga skupiona była na relacjach najmłodszych świadków Zagłady. Tekst uzupełnia protokół z zeznania Estery Borensztajn.

„W poszukiwaniu śladów” to tekst autorstwa Joanny Sobolewskiej-Pyz, która dzieli się doświadczeniem Dziecka Holokaustu, Dziecka Ocalonego i Odnajdującego informacje o sobie i swojej rodzinie. Opowiada o niełatwym doświadczeniu docierania do wiedzy i odzyskiwanej tożsamości. O swoich doświadczeniach dorastania i dojrzewania w czasie okupacji opowiadają naszym uczestnikom bohaterowie kolejnego tekstu „Dzieciństwo na tle wojny i Holokaustu”. Dzięki tej wielogłosowej narracji uzyskaliśmy wielowątkowy i zróżnicowany obraz wspomnień kobiet i mężczyzn, dzieci i dorastającej młodzieży. Mamy relację osób osadzonych w obozach i świadków Zagłady, chłopców wcielanych do Wehrmachtu, i uczestników ruchu oporu – dzięki temu historia regionu, o jakiej się dowiadujemy, jest pełnowymiarowa i odzwierciedla losy pojedynczych bohaterów.

W drugiej części publikacji Wojciech Burek i Michał Kowalski, prowadzący zajęcia, dzielą się spostrzeżeniami dotyczącymi wyzwań płynących z edukacji szkolnej o prawach człowieka. Martyna Majewska opisuje metody pracy i cele jakie sobie postawiła przed zajęciami poświęconymi prawom dziecka i prawom człowieka, przybliża także genezę Konwencji Praw Dziecka. Elżbieta Czyż wskazuje jakie są najbardziej efektywne sposoby pracy z młodzieżą w sferze praw dziecka/człowieka w przestrzeni szkoły. Maciek Zabierowski w swoim tekście podkreśla wagę edukacji antydyskryminacyjnej oraz opisuje metody pracy z młodzieżą. Klamrą spinającą wcześniejsze aktywności jest przedstawienie opracowane metodą Teatru Uciśnionych Augusto Boala. Dominika Bedryjczuk i Dominika Akuszewska opisują, w jaki sposób wspomagały grupę w ich pracy nad zmianą postaw, umiejętnością reagowania na nierówności oraz drogą wiodącą do własnych rozwiązań. Dopełnieniem naszej publikacji są opracowane wyniki „obserwacji uczestniczącej” zajęć w ramach projektu prowadzonej przez Karola Kaczorowskiego, Kamila Łuczaja oraz Sebastiana Szczepaniaka.

Mamy nadzieję, że taki dobór tekstów przybliży naszym czytelnikom zainicjowany przez nas proces i będziemy w stanie pokazać jakie efekty zostały osiągnięte w ramach projektu.

Powstanie publikacji było możliwe dzięki zaangażowaniu wszystkich autorek i autorów tekstów oraz samych uczestników projektu, młodzieży, za które w tym miejscu serdecznie dziękujemy. Szczególne podziękowania kierujemy do pani Martyny Majewskiej za nieocenioną pomoc przy redakcji publikacji. Podziękowania za wsparcie finansowe, niezbędne do przeprowadzenia trzech edycji projektu oraz wydanie tejże publikacji, kierujemy pod adresem niemieckiej Fundacji Pamięć, Odpowiedzialność i Przyszłość (EVZ).

Elżbieta Pasternak

Fundusz Neumannów

SZANSA NA STYPENDIUM

XVIII edycja konkursu
"Stypendium dla najzdolniejszych"

Wyniki